Zenginleştirilmiş Mutluluk için NLP ile Yeniden Çerçeveleme

Zenginleştirilmiş Mutluluk için NLP ile Yeniden Çerçeveleme

Hayat deneyimlerinizi çerçeveleme şeklinizin bu deneyimler sonucunda yaşadığınız duygu durumunu oluşturduğunu fark ettiniz mi hiç? Bu makale hayatta daha fazla mutluluk yaratmak için Yeniden Çerçeveleme Tekniğinin nasıl kullanılacağı ile ilgilidir.

İçeriksel Çerçeveyi Değiştirme:

Kablolu yayında belli bir sırayla gösterilen fotoğraflardan oluşmuş bir reklamla karşılaşmıştım. Fotoğraflar, başında çok az saç kalmış, kot ve çizme giymiş, bir amaç için koşmakta olan bir adamı gösteriyordu.

İlk çerçevede adam yaşlı bir kadına doğru koşuyordu, ikinci çerçevede ona çarpıp vahşice yere yıktığını görüyorsunuz, üçüncü çerçevede kaçışını görüyorsunuz, açıkça bu yaşlı kadını dehşete düşüren bir cani olduğu düşüncesi uyanıyor sizde. Sonra daha geniş açılı çekimlerle karşılaşıyorsunuz. Geniş açılı çekimlerde yaşlı bir bayanın inşaat halindeki bir binanın yanında yürümekte olduğunu ve yapı iskelesindeki çimento karışımının yana yatıp düşmek üzere olduğunu görüyorsunuz. Dikkatli bir yaya durumu fark ediyor ve kahramanca kadına doğru koşup onu binanın yanından itiyor. Bir dakika sonra çimento karışımı kadının biraz önce durduğu yere düşüyor. Önceden algılanan “cani” aslında kadının hayatını kurtarıyordu.

Çerçeveyi değiştirerek reklamın yaratıcıları adamın davranışının içeriğini değiştirdiler. Aniden suçlu olarak algılanan kişi cesur ve fedakâr olmuştu. Bir dakikada hareketleri çerçevelenirken dönüştürülmüştü. Eminim bununla ilgili bir sürü örnek biliyorsunuzdur.

Beni büyüleyen ve test eden şeylerden birisi de her davranışın belli bir içerikte değeri ve faydası olduğudur. Öğrenmemin ilk günlerinde bunu okuyup öğrenmemin üzerine tam tersini yapmak için elimden geleni yaptım. Tekrar çerçeveleyemediğim şeyler için beynimi enkaz haline getirdim. Tabi ki bunu uzun süre yapamazdım. Bu sadece beyninizi esnetmek ve ona faydalı olabileceği bir içerik bulma durumudur; bunu her zaman kolay bulduğumu söyleyemem. Bu işleme/sürece içerik çerçeveleme denir.

“Her davranış doğru içerikte faydalıdır”

İşte sizin için bir meydan okuma. Ne kadar hayal kırıklığı yaratsa da faydasız olduğu aşikâr olan herhangi bir davranış için faydalı olabileceği bir içerik bulabilecek misiniz deneyin. Bu tür bir içerik bulduğunuzda hemen ardından yeni içerikte davranışı sunmak onu çerçevelemektir. Eğer bu çok ciddi bir şekilde yaklaştığınız bir davranışsa veya problemli bir davranışsa onu tekrar çerçevelerken espri ve şaka eklemeyi de düşünebilirsiniz.

Birincisi, başlangıç için kendinizle veya başkasıyla ilgili basit yapılı bir şikâyeti belirleyin “ben çok (x)’im” veya “o çok (x)” (Ben çok sabırsızım, o çok bencil, vb.).

Sonra kendinize “hangi bağlamda şikâyet edilen özelliğin değeri veya faydası vardır?” diye sorun.

Üçüncüsü, bu soruya birkaç cevap yaratın ve onu bir çerçeveye yerleştirin.

Benim şakacılığım da eklendiğinde bunların biraz eksik olduğunu biliyorum, fakat bu aşamada faydalı olmaları çok da önemli değil; yaratıcı olmak için kendinizi özgürlük bırakmak daha önemlidir, böylece beyniniz yaptığınız şeyin kalıbını alır. Bunu yapmak zorunda olduğunuzda ve kendiniz için daha iyi çerçeveler oluşturduğunuzda her gün bir balık verilmesi yerine balık tutmayı öğrenmiş olacaksınız.

Bir sonraki adım kendiniz hakkında olabilecek herhangi bir şikâyet için çerçeve yaratmak. Eğer bunu başkasıyla beraber yaparsanız çok daha eğlenceli olabilir (Mesela siz “Ben çok (x)’im dersiniz ve onlar da yeniden çerçeve oluştururlar).

Birinin söylediği birşeyi yeniden çerçevelerken uyum çok önemlidir (aksi takdirde yeniden çerçeveleme fazlasıyla odaklanmış ve kişiyi rahatsız edici bir hale gelir). Eğer birisine yeni bir çerçeve sunuyorsanız onlarla iyi bir uyum içinde olduğunuzdan emin olun, arkadaşlarla veya aileyle başlamak en iyisidir (onlarla belli bir uyum içinde olduğunuzu farzedersek).

Beşincisi, alışmaya başladığınızda her gün daha az zorlayıcı olanlardan başlayarak yeniden (içerik) çerçeveleme için fırsat kollayın.

Örneğin bir iş bağlamında yeniden çerçevelemeyi kullanmanın en güçlü yolu insanların itirazda bulundukları zamanlardır (bir ürün, servis veya kendinizi paralarken). Yeniden çerçeveleme birçok insanın rahatsızlık duyduğu birşeyi satma zorunluluğu yerine, biriyle beraber çalışmanın nazik yoludur. Birinin itirazını yeniden çerçevelediğinizde, itirazın gücünü değiştirebilir veya yok edebilirsiniz. Bir keresinde şöyle bir itirazla karşılaşmıştım: “endişeliyim, ya elemanlarımı eğitirsem ve onlar da ayrılırsa”. Cevap “daha kötüsü, ya elemanlarını eğitmezsen ve kalırlarsa”.

Birisinin itirazını keşfedip içeriği değiştirmek için bir yol yarattığınızda bu, onların algı biçimini de değiştirir. Bu, itirazların üstesinden gelmek için inanılmaz etkili bir yol olarak bilinir.

Sonuç olarak yeniden çerçevelemenin ilk adımları için iş hayatında sık sık karşılaştığınız itirazları veya günlük hayatınızda aldığınız şikâyetleri liste halinde yazın ve her biri için yeni içerik çerçeveler oluşturun. Ve birinin bu itirazlardan birini tekrar gündeme getirmesini heyecanla bekleyin. Lütfen burada birşeylerin üzerini örttüğünüzü değil, seçenek yarattığınızı aklınızda bulundurun. Eğer belli bir problem meydana geliyorsa bazen yalnızca yeniden çerçevelemek yeterli olmayabilir.

Babaannesi ve dedesi birkaç gün önce 80 yaşına giren bir arkadaşım kutlamaya gittiğinde dedesine şu soruyu sormuş “seksen yaşında uyanmak nasıl bir duygu dede?” ve o da “seksen yaşında hiç uyanmamaktan çok daha iyi” cevabını vermiş.

George Orwell’in 1984’ü içerik çerçevelemeyle ilgili birçok örnek barındırır.

O zaman içerik çerçeveleme, bir şeyin anlamını değiştirmek demek. Doğru, bunu biraz daha geliştirmek için şu prosedürü izleyin;

Bir şikâyeti belirleyin, “y olduğunda x hissediyorum” yapısına sahip bir şikâyet. (Örneğin “yardım etmediğinde sinirli hissediyorum”).

Sonra kendinize “y başka hangi anlama gelebilir?” veya “bu durum başka ne anlama gelebilir?” veya “bu x veya y nasıl yorumlanabilir?” diye sorun.

Daha sonra bunlara birçok cevap ve bu cevaplardan da birçok “yeni bir çerçeve” yaratabilirsiniz. Mesela “çocukların yarattığı bu dağınıklığını gördüğümde üzülüyorum”.

Örnek cevap “Birkaç şeyin dağılmasını önemsemeden anı yaşamaları çok iyi”.

Alternatif örnek cevap “Azıcık dağınıklık mutlu çocuklara sahip olmak için küçük bir bedel”.

Bir başka örnek cevap “Etrafın dağınık olması yaratıcılıklarını ifade ettiklerini gösteriyor”.

Tabi ki bu yeniden çerçevelemeleri sinirli veya öfkeli birine sunacaksanız önce onlarla iyi bir uyum içine girmenizi ve kelimelerinizi çok dikkatli seçmenizi öneririm.

Yukarıda verilen birçok örnekte olduğu gibi bunlar dünyanın en iyi yeniden çerçeveleri değil, fakat bu aşamada o kadar faydalı olmak zorunda değiller; önemli olan beyninize bu yaratıcılığı kullanması için gerekli özgürlüğü vermek. Böylece beyniniz yaptığınız şeyin kalıbını öğrenir.

Şimdi kendinizde veya başkasında belirlediğiniz birçok şikâyet ve problemi yeniden çerçeveleyebilirsiniz. Eğer bunu biriyle karşılıklı yaparsanız çok zevkli olabilir. (gerçekten!) (örneğin siz “ben x olduğunda y hissediyorum” dersiniz ve o yeniden çerçeve üretir).

Bu tekniği rahatça kullanmaya başladığınızda içerik çerçevelemeyi kullanmak için fırsatlar arayın. Etrafa güzel duygular saçmak ve önemsizliğin içinde çıkmaza saplanan insanları bu durumdan kurtarmak için... Önemsiz olarak düşündüğünüz şeyler için dikkatli olun ve iyi düşünün.

Bir kez daha söylemek gerekirse iş hayatında yeniden çerçeveleme her türlü itirazla başa çıkmak için çok güçlüdür. Mesela insanlar benim danışmanlık fiyatıma itiraz edince (ben çoooooook pahalıyım) kullandığım çerçevelerden birisi “eğer ucuz bir danışman veya terapist arıyorsanız haklısınız, ben size göre değilim, fakat geleceğe yatırım yapmak istiyorsanız ben sizin için doğru kişiyim. Eğer çocuğunuz ciddi bir operasyon geçirecek olsaydı en ucuz cerrahı mı arardınız? O zaman hayat kalitenizi yükseltecek önemli değişiklikler yapmak için neden en ucuz yolu arıyorsunuz?”