Sorumluluk Sahibi Çocuklar Yetiştirmek
Sorumluluk Sahibi Çocuklar Yetiştirmek
“Bu yaşa geldi, oğlum hala benimle uyuyor. Güç bela ikna edip kendi yatağına gönderiyorum, biraz sonra gene yanıma geliyor.
”Benim çocuğum çok iştahsız, hiç yemek yemez,
iki lokma yesin diye ya tabak elimde peşinde koşuyorum
yada televizyon karşısında yayılarak yemesine ses çıkarmıyorum…”
“Oğlum kendi kendine giyinemez, mecburen üstünü ben değiştiriyorum…”
“Tek başına asla çalışmaz, ben yanında oturup ödevlerini yaptırıyorum…”
“Sabah vaktinde kalkamıyor, bin kere gidip gelip uyandırmam gerekiyor.
Son dakikaya kadar sallanıyor, servisi güç bela yakalıyoruz.
Bazen de kaçırıyor, okula benim bırakmam gerekiyor…”
“Ne zaman bir yere gitsek kızım bana yapışıp kalıyor, ne kimseye selam veriyor, ne sohbete katılıyor…”
"Evi-odasını öyle bir dağıtıyor ki, arkasından toplamaya yetişemiyorum. Kızıyorum, bazen toplamayım diyorum ama dağınıklıktan o kadar rahatsız oluyorum ki, sonunda gene ben kaldırıyorum her şeyi…”
“Koca adam oldu, hala başı sıkıştığında babasını arar. Ne bütçesini ayarlayabilir, ne vaktini...”
Çocuklarımızın ayakkabısını bağlayıvermek, ona bağlamayı öğretmekten çok daha kolaydır.
Çorabını giydirivermek, yazısını yazıvermek, projesini hazırlayıvermek, ya da bir aylık harçlığını bir haftada bitirince cebine “üç kuruş sıkıştırıvermek”...
Onların yerine yaptığımız her iş, onların bu işi öğrenmesini engelliyordiye düşünsek, yine bu kadar istekli olurmuyduk acaba çocuklarımızla sorumluluk kapışmak için...
Bağımsız bireyler yetiştirmek, ciddi bir planlama, sabır, davranışlarda dikkat ve özen ister.
Çocukların, yeni beceriler ve davranış biçimleri edinebilmek ve geliştirebilmek için geniş zamana
ve rahat bir öğrenme ortamına ihtiyaçları vardır. Bağımsızlık duygusunun yeşermesi için becerilerini kendi kendilerine geliştirebilecekleri uygun ortamı hazırlamak ise, yetişkinlere düşmektedir.
Çocuklar becerilerini deneme-yanılma yoluyla ölçerler. Başarabiliyorlarsa devam eder, başaramıyorlarsa, bizden aldıkları tepkiye göre ya pes eder, ya tekrar denerler.
Çocuğu, sadece başarabildiği için değil, çaba sarfettiği için de destekleyip yüreklendirmek, bir ötesi için daha büyük bir hevesle uğraşmasını sağlayacaktır.
Onunla ve başarısıyla gurur duyduğunuzu her fırsatta hissettirmek çocuğunuzun özgüvenini arttıracaktır. Ancak bunu yaparken beklentinizin çocuğun kapasitesi üzerinde olması, “asla başaramayacağım” duygusuna kapılmasına yol açabilir.
Çocuklar büyürken, (bizimde o yaşlardayken geçtiğimiz zorlu yollardan geçerek)
kendi ayakları üzerinde güvenle duracak özgüveni geliştirmeyi, toplumda kişilikleriyle kabul görmeyi başarmak zorundadır. Bu sürece bizim katkımız, çocuklarımıza bağımsız ve üretken bir yaşam kurabilecek sorumluluk ve beceriyi kazanabilmeleri için fırsat tanımak olmalıdır.
Bunu yapabilmenin yolu, çocuklarımız çok küçükken bile yaşlarına uygun sorumluluklar vermekten geçer.
Küçük yaşlardan itibaren, ufak tefek ev işlerine katılmasına izin verilen çocuk, emeğinin değerli olduğunu öğrenir ve yapılan işe katılmış olmaktan gurur duyar. Çocuğumuzun gelişim dönemine uygun işlere katılmasına izin vermezsek, onun bu işleri öğrenebileceği en uygun yaş dönemlerini kaçırmış oluruz. Böyle büyüyen çocuklar, organize olmayı beceremeyen ya da en küçük bir zorlukta pes eden yetişkinler olarak büyürler.
Süreç erken yaşlarda, basit, yaşa uygun sorumluluklarla başlamalı, çocuk olgunlaşıp kapasitesi arttıkça yenileri eklenerek düzenli olarak sürmelidir. Eklenen her yeni sorumluluk, çocuğun bağımsızlığını kazanması yolunda bir sonrakinin temeli olur ve yeni sorumluluklarını daha rahat taşımasını sağlar.
“kendim yaptım”
“tek başıma başardım”
“ben yapabilirim”…
Çocuğunuzun başarıyı tatmasına izin verin.
Her şeyden sakınarak, pamuklar içinde yetiştirdikten sonra, çocuğumuzun sosyal hayata katılmadığından, fazla arkadaşı olmadığından ya da hiç bir işi kendi başına yapmadığından şikayet etmeye ne kadar hakkımız var dersiniz...
|
